ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / یکشنبه ۲۲ تیر ۱۳۹۳ / Sunday, 13 July, 2014

تعریف جمعیت فعال

   فعاليت
فعاليت (activity) يا به‌طور دقيق‌تر، فعاليت اقتصادي، به‌کارها و اشتغالاتى گفته مى‌شود که به توليد کالاها و خدمات سودمند و مؤثر در حيات اقتصادى جامعه مربوط هستند.
   تعريف جمعيت فعال
جمعيت فعال (active)، بنا به تعريف کنفرانس بين‌المللى آمارشناسان، مرکب از افرادى است متشکل از زنان و مردان که نيروى آماده‌اى را براى توليد کالاها و خدمات تشکيل مى‌دهند. بنا به تعريف، جمعيت فعال افرادى را در برمى‌گيرد که از لحاظ اقتصادى داراى فعاليت سودمند هستند و به توليد ثروت و خدمات اقتصادى مى‌پردازند. اين تعريف، در عين حال کارمندان، ارتشيان، کارکنان خانوادگى بدون مزد، اشخاصى که براى مزد و يا سود کار مى‌کنند؛ و همچنين بيکاران در جستجوى کار، بيماران و اشخاصى که براى مزد يا سود کار مى‌کنند؛ و همچنين بيکاران در جستجوى کار، بيماران و اشخاصى را که در مرخصى به سر مى‌برند در برمى‌گيرد و در مقابل، شامل کودکان، زنان خانه‌دار، دانش‌آموزان و دانشجويان، بازنشتگان، سپاهيان وظيفه، اجاره‌بگيران، بهره‌کشان، زندانيان و کسانى که معاش آنها يکسره به‌عهدهٔ ديگران است، نمى‌شود.
- انواع جمعيت فعال:
جمعيت فعال را به دو صورت مورد مطالعه قرار مى‌دهند:
۱. جمعيت فعال بالقّوه: افرادى از جمعيت کشور است که در سن قانونى کار، يعنى ميان ۱۵ و ۶۴ سال (يا در ايران جمعيت ۱۰ سال و بالاتر) قرار دارند. اين جمعيت به‌صورت بالقوه مى‌توانند فعال باشند.
۲. جمعيت فعال بالفعل: جمعيتى است که يا به‌عنوان فرد شاغل در زمان مورد بحث فعاليت دارد و يا به مثابهٔ فرد بيکار در جستجو کار، براى يافتن کار فعاليت مى‌کند. بنابراين جمعيت شاغل به‌علاوهٔ جمعيت بيکار در جستجوى کار را جمعيت فعال بالفعل گويند.
   جمعيت غيرفعال
افرادى که در سن فعاليت قرار ندارند و يا با تعريف جمعيت فعال بالفعل منطبق نيستند، 'جمعيت غيرفعال' (nonactive) ناميده مى‌شود. جمعيت غيرفعال را نبايد با جمعيت بيکار (unemployed) اشتباه کرد زيرا جمعيت بيکار کسى است که در سن کار قرار دارد و با داشتن توان، دنبال کار مى‌گردد ولى پيدا نمى‌کند در حالى‌که جمعيت غيرفعال بنا به‌دلايل مختلف در جستجوى کار و فعاليت نيست.
- انواع جمعيت غيرفعال:
جمعيت غيرفعال به سه دسته تقسيم مى‌شود:
۱. وابستگان: افرادى هستند که براى ادامهٔ حيات خود، به کوشش صاحبان درآمد يا نان‌آور احتياج دارند. در اين مورد مى‌توان از زنان خانه‌دار و کودکان و دانش‌آموزان و دانشجويان نام برد.
۲. افراد متکى به خود: کسانى هستند که مى‌توانند وسايل لازم را براى امرار معاش خود فراهم کنند. در بين اين افراد، مى‌توان از سهامداران، بازنشستگان و صاحبان مستغلات نام برد.
۳. سرباران: به کسانى اطلاق مى‌شود که استعداد و امکان کار کردن ندارند و براى زندگى خود از کمک‌هاى عمومى برخوردار هستند. اعانه‌بگيران و بيکاره‌ها (رمالان، دعانويسان، فالگيران، معرکه‌گيران و افرادى مانند آنها) جزو سربازان محسوب مى‌شوند (اماني، ۱۳۵۴؛ ۳۳ و ۳۶ و امين‌زاده، ۱۳۴۹؛ ۶۵).
   سن فعاليت و دورهٔ زندگى فعال
براساس شاخص‌هاى جمعيت‌شناسى 'سن فعاليت' از ۱۵ سالگى شروع و به ۶۴ سالگى ختم مى‌شود. اين فاصله را سن فعاليت، يا به بيان دقيق‌تر، سن فعاليت اقتصادى مى‌نامند. سن فعاليت در کشورهاى جهان سوم معمولاً از ۱۰ سالگى و حتى زودتر شروع مى‌شود.
'دورهٔ زندگى فعال' به متوسط سال‌هائى از حيات يک نسل گفته مى‌شود که طى آن، افراد به‌طور بالقوه داراى فعاليت هستند. پيدا است که طول متوسط زندگى فعال به سال‌هاى آغاز و پايان آن بستگى دارد. دورهٔ زندگى فعال بر دو نوع است:
- 'دورهٔ زندگى فعال خام' : تعداد متوسط سال‌هاى زندگى فعال يک نسل بدون محاسبهٔ مرگ آنان.
- 'دورهٔ زندگى فعال خاص' : تعداد متوسط سال‌هاى فعال يک نسل با در نظر گرفتن مرگ آنان.
   نرخ‌هاى فعاليت
پيش از ذکر برخى از شاخص‌هاى آمارى در رابطه با نرخ‌هاى فعاليت، تذکر دو نکته ضرورى است: نخست اينکه هر يک از فرمول‌ها را مى‌توان برحسب جمعيت فعال بالقوه و جمعيت فعال بالفعل محاسبه کرد که هر کدام در جاى خاصى کاربرد دارد؛ دوم اينکه هر يک از فرمول‌ها را مى‌توان به‌طور عام براى کل جمعيت يا گروه سني، جنسى و اجتماعى ويژه محاسبه کرد. در صورت اول شاخص‌هاى عمومى به‌دست مى‌آيد و در صورت دوم شاخص‌هاى ويژه.
- نرخ فعاليت عمومى جمعيت:
نسبت جمعيت‌ فعال به جمعيت ده سال و بالاتر که معمولاً براى صد نفر از آنها محاسبه مى‌شود:
GAR = Pa/P(10+) ×100
اين فرمول را مى‌توان به گروه‌هاى سني، جنسى و اجتماعى خاص نيز محاسبه کرد که در آن صورت 'نرخ فعاليت ويژه' به‌دست مى‌آيد.
- نسبت فعاليت:
نسبت جمعيت فعال هر گروه سنى به مجموعهٔ جمعيت فعال است که به‌صورت درصد محاسبه مى‌شود:
ARatio = Pa(x~x+5)/Pa
- بار جمعيتى يا بار اقتصادى:
بار اقتصادى (econmic load) يا بار جمعيتى (population load) نشان دهندهٔ تعداد جمعيتى است که از نظر اقتصادى به يک نفر از جمعيت فعال وابسته و متکى هستند. اين نسبت از تقسيم جمعيت کل بر جمعيت فعال به‌دست مى‌آيد:
PL/EL = P/Pa
- بار تکفل ناخالص:
بار تکفل ناخالص يا 'نسبت ناخالص' (dependency ratio) نشان دهندهٔ مقدار تکلفى است که يک فرد فعال از نظر تأمين زندگى و هزينهٔ افراد غيرفعال بر دوش دارد و آن عبارت است از نسبت افراد غيرفعال به افراد فعال:
DRatio. g = Pno/Pa
بار اقتصادى يا جمعيتى، خود جمعيت فعال را نيز در برمى‌گيرد در صورتى‌که بار تکفل ناخالص تنها جمعيت وابسته را شامل مى‌شود. گذشته از اين، بيکاران در جستجوى کار هم در ميان جمعيت فعال قرار دارند و به همين جهت ناخالص ناميده مى‌شود.
- ضريب تکفل:
اگر بار تکفل ناخالص براى ۱۰۰ نفر از جمعيت محاسبه شود، ضريب تکفل (dependecy rate) به‌دست مى‌آيد. ضريب تکفل را 'نرخ سرباري' نيز مى‌گويند:
DR = Pna/Pa ×100
  بخش‌هاى فعاليت اقتصادى
افراد جمعيت فعال برحسب نوع فعاليت اقتصادى که در جامعه انجام مى‌دهند، در يکى از بخش‌هاى عمدهٔ فعاليت اقتصادى قرار مى‌گيرند. کولين کلارک (Colin Clark) فعاليت‌هاى اقتصادى را به سه گروه عمده تقسيم مى‌کند: گروه اول شامل فعاليت‌هاى کشاورزي، جنگلبانى و ماهيگيري؛ گروه دوم دربرگيرندهٔ رشته‌هاى استخراج معادن، صنعت، ساختمان و آب و برق و گاز؛ و گروه سوم متضمن بازرگاني، بانکداري، بيمه، حمل و نقل و ارتباطات و فعاليت در دستگاه‌هاى خصوصى و دولتى است. به‌طور خلاصه، بخش اول را 'بخش کشاورزي' ، بخش دوم را 'بخش صنعت' و بخش سوم را 'بخش خدمات' مى‌نامند.
شيوهٔ توزيع جمعيت در ميان بخش‌هاى کشاورزي، صنعت، خدمات از فعاليت‌هاى اقتصادى نشان دهندهٔ پيشرفت يا عقب‌ماندگى جامعه و مرحلهٔ تکامل اقتصادى و اجتماعى آن است. در کشورهاى صنعتى پيشرفته اکثريت جمعيت فعال در بخش‌هاى صنعت و خدمات مشغول هستند و در عين آن تنها ۵ - ۲ درصد اين جمعيت به کشاورزى مى‌پردازند، سهم قابل توجهى در توليد ناخالص ملى برعهده مى‌گيرند اما در کشورهاى توسعه يابنده اکثريت مردم (حتى تا ۸۰ درصد آنها) در بخش کشاورزى مشغول هستند و در عين حال سهم ناچيزى از توليد ملى را برعهده دارند.
  رشته‌هاى فعاليت
رشته‌هاى فعاليت اقتصادى عمده که در سرشمارى‌ها براى طبقه‌بندى شاغلان به‌کار مى‌رود و ارتباط تفصيل و اجمال با بخش‌هاى فعاليت اقتصادى دارند، عبارت است از:
- کشاورزى، دامپرورى، جنگلبانى، شکار و ماهيگيرى
- استخراج معادن و استخراج سنگ (صنايع استخراجى)
- توليد صنعتى (صنايع توليدى)
- ساختمان (بخش ساختمانى)
- برق، گاز، آب و خدمات بهداشتى
- بازرگانى (کلى و جزئى) و بانکدارى
- حمل و نقل، انباردارى و ارتباطات
- خدمات.


همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
بانک و بیمه    حقوق دریایی    پاداش تخلیه قبل از موعد و کرایه ایام معطّلی    کرایه ایّام معطّلی(Demurrage)   
بانک و بیمه    مدیریت مالی    اوراق قرضه و سهام ممتاز    سهام ممتاز    مقررات ویژه سهام ممتاز   
دارو و درمان    فهرست بیماری ها   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های فرهنگی و هنری   
بهداشت و سلامت    سلامت    واکسیناسیون    پیشرفت های جدید در واکسیناسیون   
دارو و درمان    درمان    چشم پزشکی(افتالمولوژی)    استرابیسم    ازوتروپی    ازوتروپی غیر فلجی (Comitant)    ازوتروپی غیر تطابقی   
شعر و ادب    اَوْحَدی    دیوان اشعار    ترجیعات   
سینما    سینمای جهان    اتحاد جماهیر شوروی سابق، ۱۹۴۵ تا ۱۹۹۶    سینمای آسیای مرکزی   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    كشاورزی    علف های هرز و علف کش ها    علف کش ها    انواع علف کش ها    علف کش های مورد استفاده در خاک و شاخ و برگ    جلوگیری کننده های فتوسنتز    علف کش های مشتقات اوره   
دارو و درمان    درمان    جراحی    حفرهٔ صفاق    بیماری ها و اختلالات صفاق    آسیت    آسیت لنفاوی   


کلمات در حال جستجو
علی مطهری    حمید روحانی    نامه    روحانی    اسرائیل    ایران    داعش    عراق    آمریکا    گرد و خاک    هواشناسی    آب و هوا    بیت المقدس    صهیونیسم    مناطق اشغالی   




چهاردهمین ‌‌افطار‌‌ با «تابناک»؛
فیلم: ملامت کردن شرط ایمان نیست
فیلم: ملامت کردن شرط ایمان نیست
اسماءالحسنی، نوای روح‌بخش اذان، دعای روز چهاردهم... حجت‌الاسلام و المسلمین زائری به ملامت کردن از موضع بالا به عنوان یک امر تقبیح شده اشاره دارد... نوایی شنیدنی از یک گروه آذری را خواهید شنید و در پایان نیز با نوای دکتر شریعتی دعا می‌کنیم

کارهای امروز مجلس دغدغه مردم نیست!
کارهای امروز مجلس دغدغه مردم نیست!
مردم حق دارند نسبت به کارهای مجلس بدبین باشند. ما نمی‌توانیم به جامعه پاسخ دهیم چه فرقی بین دولت‌ها وجود دارد که دیروز سکوت در بین نمایندگان حکمفرما بوده و امروز در برابر وزرای دولت روحانی ذره‌‌‌بین به دست گرفته‌ایم و از ریز تا درشت برنامه‌ها و اعضای هیأت دولت را رصد می‌کنیم.

لحظه به لحظه با یازدهمین روز «وین ۶»؛ 19:45
ملاقات برنز با ظریف قبل از ورود جان کری به وین
ملاقات برنز با ظریف قبل از ورود جان کری به وین
مذاکره کننده ارشد ایران تصریح نمود: مذاکرات ادامه دارد و البته از منافع ایران کوتاه نخواهیم آمد. ضروری است که طرف غربی تصمیملات دشوار بگیرد. اگر ببینیم که نیاز است چند روزی مذاکرات ادامه یابد، برای چند روز تمدید می‌کنیم اما اگر ببینیم طرف غربی بر زیاده خواهی اصرار دارد، مذاکرات را به پایان می‌رسانیم و به ایران باز می‌گردیم.

این نماینده با کدام قانونی اساسی تقاضای معرفی نخست‌وزیر را دارد؟
این نماینده با کدام قانونی اساسی تقاضای معرفی نخست‌وزیر را دارد؟
یک نماینده مجلس شورای اسلامی در روزهای اخیر از شروع تدوین طرح احیای نظام پارلمانی، نهایی شدن این طرح تا پایان پاییز در مجلس شورای اسلامی و ضرورت معرفی نخست وزیر از جانب رئیس‌جمهور به مجلس به محض تصویب این طرح خبر داده است. این در حالی است که طرح این موضوع از جانب یک نماینده مجلس یا ناشی از بی‌اطلاعی وی از قانون اساسی و یا شیطنت رسانه‌ای برای القای اختلاف بین مجلس و دولت است.

احزاب و شخصیت‌ها - رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت:اتفاقات اخیر نوار غزه تابلویی از بدترین خشونت ها و ظلم های صهیونیست هاست
اقتصاد کلان - گزارش های رسمی نشان می دهد علاقه مندی بانک ها برای پرداخت تسهیلات به واحدهای تولیدی به شدت کاهش یافته است.
تئاتر - نمایش «هیولاخوانی» محمد یعقوبی که در تالار چهارسو به صحنه می رود، پرفروش ترین نمایش مجموعه تئاتر شهر است.
سلامت - وزارت بهداشت و دیوان عدالت اداری به دلیل حذف حق فنی داروخانه ها با اختلاف مواجه شده اند.
بیستمین دوره جام جهانی - برزیل؛
اسکولاری: رئیس فدراسیون فوتبال برزیل در مورد آینده من تصمیم می‌گیرد
سرمربی تیم ملی فوتبال برزیل بعد از دومین شکست پیاپی در جام جهانی گفت: استعفا نخواهم داد، رئیس فدراسیون فوتبال برزیل در مورد آینده من تصمیم خواهد گرفت.
۱۳۹۳/۴/۲۲ - ۰۴:۳۴
بیستمین دوره جام جهانی - برزیل؛
لوئیس فان خال: این بهترین گروه بازیکنانی بود که تا به حال با آنها کار کرده‌ام
سرمربی تیم ملی هلند بعد از پیروزی 3 بر صفر تیمش مقابل برزیل در دیدار رده بندی و کسب عنوان سومی جام جهانی از عملکرد شاگردانش در این تورنمنت تمجید کرد.
۱۳۹۳/۴/۲۲ - ۰۳:۵۰
بیستمین دوره جام جهانی - برزیل؛
اسکار: چیزی برای گفتن ندارم/ تلاش‌مان را کردیم اما روز ما نبود
هافبک تکنیکی تیم ملی فوتبال برزیل بعد از شکست این تیم در دیدار رده بندی گفت: تمام تلاش مان را کردیم و موقعیت های زیادی هم ایجاد کردیم اما امروز روز ما نبود.
۱۳۹۳/۴/۲۲ - ۰۳:۳۵
بیستمین دوره جام جهانی - برزیل؛
آرین روبن: در یک قدمی فینال بودیم/ سومی جام جهانی افتخار بزرگی است
مهاجم تیم ملی فوتبال هلند بعد از پیروزی در دیدار رده بندی مقابل برزیل و کسب عنوان سومی گفت: بازی خوبی به نمایش گذاشتیم و به نظر کسب عنوان سومی در جام جهانی افتخار بزرگی ...
۱۳۹۳/۴/۲۲ - ۰۳:۲۰


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 irlister.com. All Rights Reserved